You are here:

Zasady odpowiedzialności

Zasady odpowiedzialności

Niniejszy blog ma charakter informacyjny i edukacyjny. Wpisy zamieszczone na blogu stanowią prywatne opinie jego autorów. Biorąc pod uwagę, iż każdy stan faktyczny wymaga indywidualnej analizy, treści publikowane przez autorów nie stanowią porady prawnej. Mając świadomość zmian prawa oraz rozbieżności w orzecznictwie sądów, autorzy zastrzegają sobie prawo zmiany treści zamieszczonych na blogu.

Autorzy bloga nie odpowiadają za treść komentarzy zamieszczonych na blogu przez czytelników. Autorzy dołożą wszelkich starań, by komentarze naruszające prawo jak również dobra osobiste osób trzecich były w miarę możliwości niezwłocznie usuwane.

Pola eksploatacji utworu

Dlaczego tak ważne w umowie są pola eksploatacji?

„Twórca przenosi na nabywcę autorskie prawa majątkowe do utworu na wszystkich polach eksploatacji.”

Czy zacytowana klauzula pochodząca z umowy o przeniesienie praw autorskich wygląda Tobie znajomo? Prawdopodobnie większość z Was miała do czynienia z takimi, pisanymi na kolanie umowami. Jeśli należysz do jednej z takich osób, ten artykuł odpowie na Twoje wątpliwości, jak powinno zostać sformułowane przeniesienie praw autorskich lub udzielenie licencji do stworzonego przez Ciebie utworu.

Pola eksploatacji utworu

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych wymienia przykładowe pola eksploatacji:

„1) w zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy utworu, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową;

2) w zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami, na których utwór utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy;

3) w zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym.”

W związku z tym, że ustawowy katalog pól eksploatacji utworu ma charakter przykładowy, strony mają swobodę w określeniu w umowie innych pól, których będzie dotyczyć przeniesienie praw autorskich albo udzielenie licencji. Można również wprost przepisać treść cytowanego art. 50 ustawy, choć np. w przypadku programów komputerowych uprawnienie do utrwalania utworu techniką drukarską wydaje mi się lekką przesadą…

Czy można przenieść prawa autorskie na wszystkich polach eksploatacji?

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych nie pozostawia w tej kwestii wątpliwości:

„Umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych lub umowa o korzystanie z utworu, zwana dalej „licencją”, obejmuje pola eksploatacji wyraźnie w niej wymienione.”

„Umowa może dotyczyć tylko tych pól eksploatacji, które są znane w chwili jej zawarcia.”

Z powyższych przepisów wynika więc, że określenie „wszystkie pola eksploatacji” jest dla obu stron umowy w zasadzie bezużyteczne, gdyż nie wskazuje wyraźnie na żadne pole eksploatacji. Podobna sytuacja występuje, gdy umowa przewiduje przejście na nabywcę „pełni praw autorskich” bez jakiejkolwiek wzmianki o polach eksploatacji.

Interes twórcy i interes nabywcy

Wiemy już, że w umowie przenoszącej prawa autorskie jak również w umowie licencyjnej musimy wyraźnie określić pola eksploatacji. Co jednak stanie się, jeśli któreś z nich pominiemy?

W przypadku nabywcy konsekwencją będzie brak uprawnienia do korzystania z utworu na polu eksploatacji nieokreślonym w umowie. Jeśli na przykład w umowie pomiędzy pisarzem a wydawcą będzie mowa jedynie o wytwarzaniu utworu techniką drukarską, wydawca nie będzie na przykład mógł wydać książki w formie e-booka lub audio-booka. O tym, że problem ten nie jest wyłącznie teoretyczny świadczy choćby sprawa New York Times Co. v. Tasini. W sprawie tej, dziennikarze- freelancerzy, piszący artykuły do papierowej wersji gazety wygrali proces z wydawcą dziennika, który wydał pisane przez nich artykuły w formie elektronicznej, pomimo iż umowa między stronami nie przewidywała takiego pola eksploatacji. Wyrok dostępny jest na stronie:

http://caselaw.lp.findlaw.com/scripts/getcase.pl?court=US&vol=000&invol=00-201

Mamy również orzeczenia polskich sądów w podobnych sprawach, jak choćby tzw. sprawa Bolka i Lolka, a dokładniej twórcy tych postaci Alfreda L. który z sukcesem toczył spór ze Studiem Filmów Rysunkowych w Bielsku Białej, a jego przedmiotem były między innymi pola eksploatacji oraz cyfryzacja kreskówki (Wyrok Sądu Najwyższego- Izba Cywilna z dnia 8 listopada 2000 r., V CKN 693/2000).

Z drugiej strony mamy interes twórcy, który czasami, w chwili zawarcia umowy może być trudny do oszacowania. Mam na myśli sytuację, w której w chwili zawarcia umowy pewne pole eksploatacji nie jest jeszcze znane (nie można zresztą przenieść praw autorskich na przyszłych polach eksploatacji) albo już ono istnieje jednak nie zostało przewidziane w umowie, a dopiero jakiś czas po jej zawarciu okazuje się być „żyłą złota”. W takiej sytuacji, nawet mimo przeniesienia na nabywcę majątkowych praw autorskich, twórca nie traci uprawnienia do korzystania oraz rozporządzania utworem na tym polu. W tej kwestii ustawa stoi wyraźnie po stronie twórcy.

Zasady odpowiedzialności
0 votes, 0.00 avg. rating (0% score)

Posted by: admin

Related articles
 

Back to Top